18 stycznia 2026
Wbrew powszechnemu przekonaniu, islamu nie należy klasyfikować jako religii abrahamowej, obok judaizmu i chrześcijaństwa. Choć islam twierdzi, że wywodzi się od Abrahama, dokładna analiza Koranu, hadisów i literatury Sira ujawnia, że doktryna islamska redefiniuje, zastępuje i zaprzecza rdzeniowi tradycji abrahamowej, zamiast ją kontynuować.
U podstaw tego zjawiska leży islamska teologia zastępowania, w której fundamentalne narracje biblijne są przepisywane. Co najważniejsze, Koran wymazuje centralną linię żydowską od Izaaka, wstawiając Izmaela jako syna złożonego w ofierze, chociaż Koran (Koran 37:99-113) pomija jego imię. Wczesna egzegeza islamska, taka jak ta autorstwa Ibn Kathira i al-Tabariego, potwierdza, że ta zamiana była celowa. Literatura hadisów również wzmacnia to przekształcenie. Na przykład Sahih al-Buchari (tom 4, księga 55, hadis 583) opisuje budowę Kaaby przez Abrahama i Izmaela – niebiblijną tradycję mającą na celu zakorzenienie kultu islamskiego w Mekce, a nie w Kanaanie.
Sira (Ibn Ishaq) dodatkowo podkreśla to rozłam ideologiczny. Mahomet twierdził, że Arabowie pochodzą od Izmaela, a on sam był wypełnieniem przymierza Abrahama – twierdzenie to wysunięto bez żadnych dowodów historycznych ani genealogicznych, a poparto jedynie narracją islamską. Sira opisuje, jak Abraham porzucił Hagar i Izmaela w Mekce, mimo że miejsce to nie ma związku z żadną znaną trasą Abrahama.
Co najważniejsze, Koran potępia Żydów i chrześcijan za fałszowanie pism (Koran 2:75, 2:79) i zaprzecza istocie ich przymierza. Ludzie Księgi są określani jako ci, którzy zbłądzili (Koran 1:7, 5:18), podczas gdy islam głosi unieważnienie ich wiary (Koran 3:85). Nie jest to inkluzja, lecz zastąpienie.
Podsumowując, doktryna islamska przepisuje, zastępuje i odrzuca fundament Abrahama, który rzekomo odziedziczyła. Czczony przez nią Abraham jest zrekonstruowaną postacią służącą celom islamu, a nie patriarchą tradycji żydowskiej i chrześcijańskiej. Islamska rozbieżność teologiczna dyskwalifikuje ją jako autentycznie „abrahamową” w sensie historycznym lub doktrynalnym.